Bilindiği üzere, araştırmacı ve nitelikli işgücü istihdamının desteklenmesi, Ar-Ge merkezleri ve Ar-Ge projeleri vasıtasıyla bir yandan yurtdışındaki Türk araştırmacıların yurt içinde istihdam edilmesi için gerekli ortam ve imkanların temin edilmesi, diğer yandan ihtiyaç duyulan alanlarda yabancı araştırmacıların Türkiye’de istihdam edilmelerinin sağlanması gerekçeleriyle teknoloji merkezi işletmelerinde, Ar-Ge merkezlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile kanunla kurulan vakıflar tarafından veya uluslararası fonlarca desteklenen ya da TÜBİTAK tarafından yürütülen Ar-Ge ve yenilik projelerinde, teknogirişim sermaye desteklerinden yararlanan işletmelerde ve rekabet öncesi işbirliği projelerinde çalışan Ar-Ge ve destek personelinin çalışmaları karşılığında elde ettikleri ücretleriyle ilgili olarak 28/02/2008 tarihli ve 5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun ile ve 01/04/2008 tarihinden geçerli olmak üzere gelir vergisi stopajı teşviki uygulaması getirilmiştir.

18/02/2009 tarihli ve 5838 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 8’inci maddesi ile ise 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa geçici 75’inci madde eklenmiş ve bu madde 01/03/2009 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu madde, 5838 sayılı Kanuna ilişkin olarak TBMM’ne verilen tekliflerde yer almamış ve komisyonlarda görüşülmemiş; ancak, TBMM’nin 17/02/2009 tarihli ve 58’inci birleşiminde verilen önerge ile Kanuna eklenmiştir. Söz konusu önergenin gerekçesi aşağıdaki şekildedir:

5746 sayılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanunla Ar-Ge faaliyetlerinde bulunan işyerlerinde çalışan personel ücretlerinin belli bir kısmı gelir vergisinden istisna edilmiştir. Eklenmesi öngörülen geçici maddeyle Ar-Ge personelinin istihdam maliyetinin düşürülmesi amacıyla söz konusu uygulamadan 31/12/2013 tarihine kadar Ar-Ge harcaması yapan işletmelerin yararlanmasının sağlanması amaçlanmaktadır.

5746 sayılı Kanunun genel gerekçesinde de belirtildiği üzere “araştırmacı ve nitelikli işgücü istihdamının desteklenmesi, Ar-Ge merkezleri ve Ar-Ge projeleri vasıtasıyla bir yandan yurtdışındaki Türk araştırmacıların yurt içinde istihdam edilmesi için gerekli ortam ve imkanların temin edilmesi, diğer yandan ihtiyaç duyulan alanlarda yabancı araştırmacıların Türkiye’de istihdam edilmelerinin sağlanması” amacıyla Ar-Ge ve destek personelinin ücretlerinin bir kısmının gelir vergisinden müstesna tutulması uygulaması; 5838 sayılı Kanun ile bu çalışanların elinden alınmış ve bu personelin istihdam maliyetlerinin düşürülmesi amacıyla gelir vergisinden müstesna tutulan ücretlereait vergi tutarları 31/12/2013 tarihine kadar Ar-Ge harcaması yapan işletmelere bırakılmıştır.

Özetle, başlangıçta Ar-Ge çalışanları için getirilen olumlu bir düzenleme daha sonra ve kriz bahanesiyle işverenlerin lehine bir düzenleme haline getirilmiştir. Unutulmamalıdır ki, Ar-Ge faaliyetlerinde de çalışanları ve çalışanların haklarını yok sayarak başarıya ulaşmak mümkün değildir. Tez-Koop-İş Sendikası olarak çalışanların gelir vergisinden müstesna tutulan ücretlereait vergi tutarlarının, kriz bahanesiyle işverenlere bırakılmasını doğru bulmuyoruz. Sendikamız konu ile ilgili olarak gerekli girişimlerde bulunacak ve çalışanların haklarını sonuna kadar savunacaktır. Tez-Koop-İş Sendikası üyelerine ve kamuoyuna saygılarımızla duyurulur.

Tez-Koop-İş Sendikası Genel Yönetim Kurulu